Pragmata Review

Φαίνεται σχεδόν σα να πέρασε ένας αιώνας, από το μακρινό 2020. Με τον πλανήτη να «γονατίζει» από τα απόνερα και τις συνέπειες της πανδημίας του COVID-19,  η Capcom κατάφερε να εξιτάρει το ενδιαφέρον της gaming community, με την πρώτη αποκάλυψη του Pragmata σε εκείνη την αρχική παρουσίαση του PlayStation 5. Στο πρώτο teaser ένα μικρό κορίτσι και ένας άνδρας με διαστημική στολή εκτινάσσονται στο διάστημα αφήνοντας πίσω μια τεχνητή εκδοχή της Νέας Υόρκης, καταλήγοντας να ατενίζουν τον πλανήτη μας από την επιφάνεια της σελήνης. Αποτελώντας ένα ολόφρεσκο IP (και όχι ένα ακόμη Resident Evil ή Street Fighter) μοιραία δεν θα μπορούσε παρά να κινήσει το ενδιαφέρον και να γίνει το απόλυτο «hot topic» στις συζητήσεις των gamers. Ωστόσο, τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν και ιδιαίτερα ομαλά με το development, με τη μια αναβολή στο release date να διαδέχεται την άλλη (και πολλοί να σκέφτονται ότι ενδεχομένως τελικά να μην ένα actual game, αλλά ένα tech demo που απλώς «φλέξαρε» την ωμή δύναμη του PS5). 

Παρόλο που το αρχικό πλάνο έλεγε 2022, στη συνέχεια μετατέθηκε για το 2023 για να φτάσουμε αισίως στον… Απρίλιο του 2026. Σε αυτές τις περιπτώσεις το μόνο που μπορείς να σκεφθείς είναι εάν τελικά ο νέος τίτλος της Capcom άξιζε την τόσο μεγάλη αναμονή και κατά πόσο μπορεί να δικαιώσει τις υψηλές προσδοκίες. Έξι χρόνια μετά, σε ένα παγκόσμιο τοπίο που άλλαξε ριζικά μετά την πανδημία και εν μέσω της εκρηκτικής ανόδου της τεχνητής νοημοσύνης και των Social Media, το να κρατάμε επιτέλους το χειριστήριο και να περιηγούμαστε στον απόκοσμο φουτουριστικό κόσμο του, μοιάζει τελικά με σουρεαλιστική δικαίωση… Καταφέρνει όμως το Pragmata να δικαιώσει όλους όσους περιμέναν τόσο πολύ για το release του; H απάντηση στο review που ακολουθεί…

Love flying to the Moon and back!

Η ιστορία μας τοποθετεί στα παπούτσια του Hugh Williams, ενός πρωταγωνιστή που, αν και αρχικά μοιάζει με τον τυπικό «faceless» αστροναύτη, γρήγορα αποκαλύπτει μια βαθιά ανθρώπινη πλευρά. Η αποστολή του τον φέρνει στα έγκατα του “Cradle”, μιας σεληνιακής ερευνητικής εγκατάστασης που χτίστηκε πάνω στη μελέτη του “lunafilament” – ενός φουτουριστικού συνθετικού υλικού που μπορεί να εκτυπώσει οτιδήποτε του ζητηθεί (από ρομποτικές μονάδες και όπλα μέχρι οικοδομικά τετράγωνα). Φυσικά, όπως σε κάθε καλό sci-fi, κάτι πήγε τρομερά στραβά στη σεληνιακή βάση και ο ήρωας μας βρίσκεται εγκλωβισμένος σε αυτή, προσπαθώντας να βρει το δρόμο της επιστροφής. Μια εχθρική Α.Ι. οντότητα, ονόματι IDUS (Intelligent Direction Unification System) επιχειρεί ώστε ο Hugh να μην φτάσει ζωντανός πίσω στη Γη.

Ωστόσο, στο επίκεντρο της αφήγησης, όμως, δεν βρίσκεται η καταστροφή, αλλά η σχέση του Hugh με την Diana (κωδική ονομασία: D-I-0336-7), ένα Pragmata (artificial android bot) με τη μορφή μικρού κοριτσιού που διαθέτει μοναδικές ικανότητες hacking. Η δυναμική τους θυμίζει έντονα το “The Last of Us” ή το “God of War”, αλλά με μια καθαρά επιστημονική, αποστειρωμένη και ταυτόχρονα συγκινητική προσέγγιση. Ο Hugh ξεκινά ως ένας άνθρωπος που αστειεύεται για το πόσο δύσκολο είναι να έχεις παιδιά, μόνο και μόνο για να καταλήξει με ένα AI bot με τη μορφή επτάχρονης, στην πλάτη του για τις επόμενες δέκα ώρες που δεν μπορεί με τίποτα να αποχωριστεί, δημιουργώντας έναν δεσμό πατέρας – κόρης που προσφέρει πολλές συγκινητικές και αστείες στιγμές. Οι (πραγματικά stellar) διάλογοι όπου ο Hugh εξηγεί στην περίεργη Diana έννοιες της ζωής στη Γη, ή το πώς εκείνη του δίνει ζωγραφιές που φτιάχνει στο Shelter (στην ειδική safe zone που μεσολαβεί στο ενδιάμεσο των επιπέδων) προσδίδουν στον τίτλο μια συναισθηματική βαρύτητα που υπερβαίνει την επιφανειακή sci-fi πλοκή. Παρόλο που ο ρυθμός της ανάπτυξης της σχέσης τους ίσως μοιάζει λίγο βιαστικός (με τον Hugh να δένεται μαζί της σχεδόν ακαριαία) το τελικό αποτέλεσμα είναι μια ιστορία που, αν και δεν διεκδικεί δάφνες πρωτοτυπίας, σε κρατάει απαγκιστρωμένο από το πρώτο μέχρι το τελευταίο λεπτό.

Αν και η κεντρική πλοκή ακολουθεί κάποια γνώριμα μονοπάτια του είδους –επιβίωση στο διάστημα, ο στόχος της επιστροφής στη Γη, η αποκάλυψη ενός μεγαλύτερου σχεδίου– είναι οι μικρές στιγμές που κλέβουν την παράσταση. Με την παρθενογένεση άλλωστε να σπανίζει στις μέρες μας, οι επιρροές που έχει δεχθεί ο τίτλος της Capcom σε αφηγηματικό επίπεδο είναι κάτι παραπάνω από εμφανείς. Συγκεκριμένα, το Pragmata σε επίπεδο σεναρίου και αφήγησης μοιάζει ως ένα αμάλγαμα προηγούμενων τίτλων με παρεμφερή sci-fi themes. Από το BioShock και το Dead Space μέχρι το παλαιότερο System Shock και τα NieR Automata και Death Stranding, το νέο IP της Capcom μπορεί ναι μεν να δανείζεται πολλά στοιχεία από τους προαναφερθέντες τίτλους, παρόλα αυτά κατορθώνει να διατηρεί μια ξεχωριστή αίσθηση αυθεντικότητας.

State-of-the art shooter with a… Twist!

Το gameplay του Pragmata δεν είναι απλώς ένας ακόμη τετριμμένος “shooter” μηχανισμός, στο οποίο ο gamer ορμάει στη μάχη ακολουθώντας μια run ‘n gun φιλοσοφία, καθώς εδώ η εμπειρία που προσφέρει είναι εντελώς «εγκεφαλική» και tactical. Κατά τη γνώμη μας, εδώ είναι που το Pragmata πραγματικά λάμπει και διαφοροποιείται από οτιδήποτε άλλο έχει βγάλει η Capcom τα τελευταία χρόνια! Ειδικότερα, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ένας χορός ακρίβειας που απαιτεί από τον παίκτη να διαχειρίζεται ταυτόχρονα δύο τελείως διαφορετικές οντότητες. Το κλειδί της επιτυχίας βρίσκεται στη δυναμική αλληλεπίδραση του Hugh και της Diana. Ενώ ο Hugh είναι η ωμή δύναμη πυρός και ένας είδος tank unit, η Diana λειτουργεί ως ο “ψηφιακός αρχιτέκτονας” της μάχης.

Αναμφίβολα, η διαδικασία του Hacking Grid είναι το στοιχείο που κάνει το Pragmata να ξεχωρίζει. Όταν σημαδεύετε έναν εχθρό, το παιχνίδι δεν σας ζητά απλώς να πατήσετε τη σκανδάλη, καθώς εμφανίζεται ένα πλέγμα (grid) στο οποίο πρέπει να πλοηγηθείτε σε πραγματικό χρόνο χρησιμοποιώντας τα buttons του χειριστηρίου. Κάθε κίνηση στο πλέγμα αντιστοιχεί σε μια ενέργεια της Diana… Για παράδειγμα, μπορείτε να βραχυκυκλώσετε τα συστήματα κίνησης ενός εχθρού για να τον “παγώσετε”, να απενεργοποιήσετε τις ασπίδες του ή να προκαλέσετε εκρήξεις στα lunafilament κυκλώματά του.  Σε πολλές περιτπώσεις μάλιστα θα κληθείτε να αποφασίσετε: Θα εστιάσετε στο να ρίξετε την άμυνα του ρομποτικού εχθρού ή θα ρισκάρετε μια μεγαλύτερη αλληλουχία hacking για να προκαλέσετε μαζική ζημιά; Η αίσθηση του να ολοκληρώνεις μια δύσκολη διαδρομή στο hacking πλέγμα ενώ ταυτόχρονα αποφεύγεις μια επίθεση με τον Hugh, προσφέρει μια μοναδική “multitasking” ικανοποίηση που σπάνια συναντάμε στο είδος.

Το οπλοστάσιο του Hugh, από την άλλη, είναι μια ωδή στη sci-fi δημιουργικότητα. Τα όπλα δεν είναι μόνιμα, αλλά εκτυπώνονται μέσω του lunafilament, γεγονός που προσδίδει μια tactical χροιά στη διαχείριση των πόρων σας. Θα επιλέξετε ένα βαρύ railgun που απαιτεί χρόνο φόρτισης αλλά διαλύει τα armor plates των bosses, ή θα βασιστείτε σε ευέλικτα automatic rifles με suit mods που αυξάνουν την ταχύτητα ελιγμών; Παράλληλα, αξίζει να προσθέσουμε ότι η χρήση των Adaptive Triggers απογειώνει την εμπειρία, καθώς κάθε όπλο έχει διαφορετική αντίσταση: το hacking της Diana νιώθετε σαν ένα ελαφρύ «κλικ» στο δάχτυλο, ενώ η εκτόνωση ενός πυραύλου δίνει μια βίαιη, στιβαρή ανάδραση που κάνει τη μάχη να μοιάζει επικίνδυνη και αληθινή.

Επιπλέον, το επίπεδο της πρόκλησης κλιμακώνεται αριστοτεχνικά μέσω των εχθρών. Οι ρομποτικοί αντίπαλοι δεν είναι απλώς bullet sponges. Διαθέτουν modular κατασκευή, που σημαίνει ότι μπορείτε να στοχεύσετε και να αποκόψετε συγκεκριμένα μέρη τους (όπως επιπλέον χέρια ή αισθητήρες) χρησιμοποιώντας τον συνδυασμό hacking και βολής. Αυτή η “χειρουργική” προσέγγιση στη μάχη κάνει κάθε encounter να μοιάζει με ένα γρήγορο πείραμα: “Τι θα συμβεί αν του χακάρω το σύστημα ισορροπίας ενώ τον χτυπάω με εκρηκτικά στα πόδια;”. Το αποτέλεσμα είναι ένα gameplay που ανταμείβει τη δημιουργικότητα και τη γρήγορη σκέψη, αποφεύγοντας τη μονοτονία του απλού “shoot-and-cover”, δίνοντας όμως και έμφαση στα γρήγορα αντανακλαστικά.

Τα δε επικά boss fights θα μπορούσαν κάλλιστα να χαρακτηριστούν ως το κερασάκι στην τούρτα. Επιβλητικά, τρομακτικά και με designs που μοιάζουν να έχουν ξεπηδήσει από τον χειρότερο sci-fi εφιάλτη (σκεφτείτε γιγάντια κεφάλια μωρών και ρομποτικά υβρίδια), απαιτούν τον τέλειο συντονισμό μεταξύ των δύο χαρακτήρων. Παρόλα αυτά, το παιχνίδι γνωρίζει πότε να σας δώσει ανάσα, κάνοντας ένα break από τις γεμάτες ένταση μάχες με το Shelter, ένα είδος Safe Zone που σας δίνει τη δυνατότητα να προβείτε σε μια σειρά από upgrades αλλά και να δημιουργήσετε ένα είδος digital σπιτιού για την μικρή Diana που ουσιαστικά κάνει τα πρώτα της βήματα στον κόσμο.

Συγκεκριμένα, το στοιχείο που μας άρεσε περισσότερο είναι ότι το The Shelter προσφέρει κάτι που σπάνια βρίσκουμε σε action παιχνίδια: μια αυθεντική αίσθηση «εστίας». Δεν πρόκειται ουσιαστικά απλώς για ένα μενού αναβαθμίσεων μεταμφιεσμένο σε δωμάτιο, αλλά για τον συναισθηματικό πυρήνα του Pragmata. Είναι ο χώρος όπου η Diana παύει να είναι ένα «εργαλείο hacking» και γίνεται ένα παιδί που θέλει να παίξει κρυφτό ή να σου δείξει τις ζωγραφιές της, προσφέροντας μια αναγκαία αποφόρτιση από το sci-fi άγχος της επιβίωσης. Από τις δεκάδες προκλήσεις στους προσομοιωτές που ακονίζουν τις ικανότητές σου, μέχρι τις αλληλεπιδράσεις με τον αξιολάτρευτο Cabin, το ρομπότ-μασκότ που διαχειρίζεται τις κάρτες bingo, το Shelter μετατρέπει την πρόοδο του παίκτη σε μια προσωπική ιεροτελεστία. Είναι το μέρος όπου ο Hugh και ο παίκτης θυμούνται γιατί παλεύουν: όχι μόνο για να επιβιώσουν, αλλά για να προστατέψουν την αθωότητα που αρνείται να σβήσει, ακόμα και 384.400 χιλιόμετρα μακριά από τη Γη.

«Διαστημικός» Τεχνικός Τομέας!

Στον τεχνικό τομέα, το Pragmata δεν αποτελεί απλώς μια επίδειξη ισχύος, αλλά ένα μάθημα για το πώς η τεχνολογία μιας game engine (της RE Engine στην προκειμένη περίπτωση), δύναται να υπηρετήσει την ατμόσφαιρα. Τα visuals εκμεταλλεύονται στο έπακρο το hardware του 2026, προσφέροντας ρεαλιστικές υφές που κάνουν το μέταλλο και το γυαλί της σεληνιακής βάσης να μοιάζουν απτά, ενώ το ray-tracing δημιουργεί δυναμικές αντανακλάσεις στις στολές των χαρακτήρων που κόβουν την ανάσα. Χωρίς αμφιβολία, ο φωτισμός των σεληνιακών τοπίων και οι εκφράσεις της Diana δείχνουν ότι η RE Engine παραμένει μια από τις πιο ευέλικτες και ισχυρές μηχανές γραφικών στη βιομηχανία.

Σε αισθητικό επίπεδο, η επιρροή του Cho Yonghee (ο οποίος εργάστηκε στο art team του NieR: Automata) είναι εμφανής παντού. Υπάρχει μια υποβόσκουσα μελαγχολία και μια «ανοίκεια» αίσθηση, ειδικά σε περιοχές όπως η αναπαράσταση της Times Square. Αυτό το σημείο είναι μια καυστική κριτική στην παραγωγή περιεχομένου μέσω AI: μια Times Square που μοιάζει «σωστή» από μακριά, αλλά όσο πλησιάζεις βλέπεις ταξί να λιώνουν στο πάτωμα και πινακίδες με παραμορφωμένα γράμματα, θυμίζοντας τα λάθη των πρώτων generative μοντέλων της Τεχνητής Νοημοσύνης, προσδίδοντας μια ανατριχιαστική, Dali-esque αυθεντικότητα.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στο voice acting, με τον Hugh να αποδίδει μια «κουρασμένη» ανθρωπιά που έρχεται σε τέλεια αντίθεση με την αιθέρια, αθώα, uber-cute και συχνά αινιγματική ερμηνεία της Diana. Το music score, μια μίξη από poignants μελωδίες πιάνου και glitchy ηλεκτρονικά ακούσματα, λειτουργεί ως ο συναισθηματικός οδηγός του παίκτη, ανεβάζοντας τους παλμούς στις μάχες και προκαλώντας δέος στις στιγμές εξερεύνησης.

Ωστόσο, η πραγματική καινοτομία κρύβεται «under the hood» με την ενσωμάτωση προηγμένης Τεχνητής Νοημοσύνης (AI). Η Capcom δεν περιόρισε την ΑΙ μόνο στη συμπεριφορά των εχθρών (οι οποίοι συχνά προσαρμόζουν τις επιθέσεις τους ανάλογα με το hacking στυλ σας), αλλά την επέκτεινε και στην ίδια τη Diana. Συγκεκριμένα, η Diana αντιδρά στο περιβάλλον με έναν οργανικό τρόπο που θυμίζει πραγματικό παιδί, παρατηρώντας λεπτομέρειες που ο παίκτης μπορεί να προσπεράσει, ενώ η ικανότητά της να «μαθαίνει» από τις μάχες σας, την καθιστά έναν πραγματικά αυτόνομο συνεργάτη.

Τέλος, φανταστικό είναι και το animation με τις κινήσεις της μικρής ηρωίδας να είναι εντυπωσιακά αληθοφανείς και fluid με physics που είναι εκπληκτικά (ρίξτε μια ματιά στη κίνηση των μαλλιών της Diana), ενώ η μόνη ένσταση αφορά την κίνηση του Hugh σε ορισμένα platforming τμήματα, όπου η στολή του τον κάνει να μοιάζει λίγο πιο βαρύς και δυσκίνητος από όσο θα θέλαμε. Ωστόσο, το Pragmata δικαιολογεί πλήρως τον τεχνικό τομέα ενός AAA τίτλου με production values που φτάνουν από εδώ μέχρι… το Διάστημα!

Pragmat-ική Μαγεία!

Το Pragmata έχει τη «στόφα» ενός all-time classic τίτλου και ανήκει στα games που δεν πρέπει να λείπουν από καμία συλλογή κανενός σοβαρού gamer που σέβεται τον εαυτό του. Μπορεί να μην είναι ο τίτλος που θα φέρει την επανάσταση, αλλάζοντας το πρόσωπο του gaming για πάντα, αλλά είναι μια φρέσκια, δημιουργική και εξαιρετικά καλοφτιαγμένη εμπειρία 10-12 ωρών που σέβεται τον χρόνο του παίκτη. Είναι ένας τίτλος που προτιμά να είναι «σφιχτός» και ουσιαστικός παρά ένα απέραντο, άδειο open world που σε κουράζει λόγω του overwhelming χαρακτήρα του. Η Capcom τόλμησε να ρισκάρει με ένα νέο IP σε μια εποχή που όλοι πηγαίνουν στα σίγουρα, και το αποτέλεσμα τη δικαιώνει απόλυτη. Το Pragmata είναι cool, είναι περίεργο, άκρως συναισθηματικό και συγκινητικό, είναι πανέμορφο και, πάνω απ’ όλα, είναι διασκεδαστικό με solid gameplay mechanics.

Ένα εκατομμύριο copies άλλωστε μέσα σε μόλις δύο ημέρες από το release του και ένας κακός χαμός στα social media (η Diana είναι τόσο cute και adorable που οι θεωρίες συνωμοσίας λένε ότι το Pragmata είναι δάχτυλος της ιαπωνικής κυβέρνησης για να καταπολεμηθεί το δημογραφικό πρόβλημα, καθώς όλοι και όλες θα θελήσουν να γίνουν… γονείς) και μπορείτε να πάρετε μια γεύση για την φρενίτιδα που έχει επικρατήσει, η οποία είναι εν πολλοίς δικαιολογημένη). Τελικά, το Pragmata την άξιζε την αναμονή και με το παραπάνω!

Ανάπτυξη: CAPCOM   Έκδοση: CAPCOM Διάθεση: CD MEDIA